Dieta histaminowa to sposób odżywiania, który może pomóc w łagodzeniu objawów jej nietolerancji. Na czym polega i kiedy warto ją rozważyć? Co można na niej jeść, a jakie produkty należy wykluczyć? Sprawdź najważniejsze informacje na ten temat.
Spis treści
Czym jest dieta histaminowa?
Dieta histaminowa (określana również jako dieta przeciwhistaminowa lub dieta niskohistaminowa) to sposób odżywiania opierający na wyeliminowaniu lub ograniczeniu produktów zawierających duże ilości histaminy oraz tych, które mogą wspomagać jej uwalnianie lub utrudniać jej rozkład w organizmie. Jej celem jest złagodzenie lub całkowita redukcja dolegliwości związanych z jej nietolerancją.
Warto wiedzieć, że histamina to organiczny związek chemiczny, niezbędny dla prawidłowej pracy organizmu. Pełni ona szereg funkcji – bierze udział w skurczu mięśni gładkich, rozszerzaniu naczyń krwionośnych, pobudza wydzielanie kwasu żołądkowego, pomaga w gojeniu się ran czy regulacji rytmu snu i czuwania. Jest ona wydzielana endogennie w odpowiedzi na konkretny bodziec (np. kontakt z alergenem), ale może być również dostarczana wraz z pokarmem.
U zdrowych osób dieta bez histaminy nie jest potrzebna – o utrzymanie jej optymalnego poziomu we krwi dbają dwa układy enzymatyczne. Niekiedy jednak zdarza się, że mechanizmy te nie działają prawidłowo (np. w przypadku zaburzeń jelitowych skutkujących niedoborem enzymu DAO) bądź też ich praca nie pokrywa bieżącego zapotrzebowania. Innymi słowy, ilość histaminy wydzielanej lub dostarczanej z żywnością przewyższa możliwości organizmu do jej degradacji. Skutkuje to wystąpieniem różnych dolegliwości – często przypominających symptomy uczulenia lub alergii pokarmowej.
Dieta przeciwhistaminowa – wskazania
Kiedy dieta przeciwhistaminowa może okazać się konieczna? Objawy mogące wskazywać na nietolerancję histaminy są niespecyficzne. Pojawiają się one zwykle po spożyciu produktów zawierających większe ilości histaminy, które u zdrowych osób nie wywołują niepożądanych dolegliwości. Są to przede wszystkim:
- dolegliwości żołądkowo-jelitowe: bóle brzucha, mdłości, wymioty, biegunki,
- bóle głowy i migreny, nerwowość,
- dolegliwości w obrębie układu oddechowego: katar, zatkany nos, kaszel, kichanie,
- świąd skóry, rumień, pokrzywka, obrzęki,
- zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie,
- zmęczenie, bezsenność, trudności z zasypianiem.
Zasady diety przeciwhistaminowej
Główną zasadą diety histaminowej jest znaczące ograniczenie lub wykluczenie produktów bogatych w histaminę oraz unikanie tych, które wspomagają jej wydzielanie. Należy wiedzieć, że niektóre pokarmy, choć same nie zawierają histaminy w dużych ilościach, mogą stymulować organizm do jej uwalniania lub wpływać niekorzystnie na enzymy odpowiedzialne za jej rozkładanie.
Całkowite wykluczenie histaminy z diety jest praktycznie niemożliwe – występuje ona dość powszechnie w żywności. Jej zawartość w poszczególnych produktach jest jednak różna. Komponując posiłki należy więc bazować przede wszystkim na takich produktach, które zawierają jej śladowe ilości.
Co jeść na diecie histaminowej?
Dieta antyhistaminowa powinna opierać się na produktach świeżych, jak najmniej przetworzonych. Znaczenie ma również odpowiednie przechowywanie jedzenia – zawartość histaminy wzrasta znacząco w wyniku postępującego procesu psucia się produktów, dojrzewania czy fermentacji.
Co w takim razie można jeść bez obaw na diecie histaminowej? Wśród dozwolonych produktów znajdują się:
- mięso i wędliny – świeże mięso różnego gatunku, np. drobiowe, wołowe, jagnięce, wędliny wysokiej jakości,
- ryby – ryby o jasnym mięsie (np. dorsz, mintaj, pstrąg, sandacz),
- nabiał i jaja – sery twarogowe, ser mozzarella, jaja gotowane, mleko pasteryzowane, masło,
- warzywa – większość świeżych warzyw,
- owoce – większość świeżych owoców,
- produkty zbożowe – różne rodzaje pieczywa, ryże, kasze, płatki zbożowe, makarony,
- napoje – woda, herbaty ziołowe i owocowe, kawa, soki z dozwolonych owoców i warzyw,
- inne – większość przypraw, miód, lody, sorbety, zioła, nasiona roślin strączkowych, tłuszcze roślinne, dżemy z dozwolonych owoców.
Dieta antyhistaminowa – produkty zakazane
Jakiej żywności należy unikać na diecie histaminowej? Na liście produktów zakazanych znajdują się przede wszystkim te z wysoką zawartością histaminy. Są to:
- mięso i wędliny – surowe mięso, wędliny dojrzewające, mięsne konserwy, produkty wędzone,
- ryby i owoce morza – ryby wędzone i konserwowane, ryby o ciemnym mięsie (np. tuńczyk, makrela), ryby tłuste (np. łosoś), owoce morza, skorupiaki
- produkty mleczne – sery dojrzewające twarde i półtwarde (np. parmezan, cheddar, camembert), fermentowane produkty mleczne,
- warzywa – kiszonki warzywne i zakwasy, pomidory świeże i przetwory pomidorowe, szpinak, bakłażan, szparagi,
- owoce – owoce cytrusowe, banany, kiwi, truskawki, awokado,
- orzechy – pistacje, włoskie, nerkowce,
- napoje – napoje alkoholowe (szczególnie wino, piwo), napoje fermentowane (np. kombucha),
- inne – kakao, czekolada, herbata czarna i zielona, produkty sojowe fermentowane, niektóre grzyby i przyprawy, np. chili, curry, cynamon, anyż.
Dieta histaminowa może być dobrym narzędziem diagnostycznym oraz skutecznym sposobem na łagodzenie objawów jej nietolerancji. Jednak w związku z tym, że eliminuje ona z jadłospisu wiele produktów, szczególnie ważne jest odpowiednie jej zbilansowanie. W określonych przypadkach konieczne może okazać się także włączenie celowanej suplementacji.
